โรคเนื้องอกในสมอง (Brain Tumor): อาการ สาเหตุ การรักษา


โรคเนื้องอกในสมอง (Brain Tumor)
 คือ ภาวะเซลล์สะสมหรือมวลของเซลล์ผิดปกติที่เกิดขึ้นในสมอง ซึ่งสมองล้อมรอบด้วยกะโหลกศรีษะที่มีความแข็งแกร่งมาก หากเซลล์ที่ผิดปกติมีการเจริญเติบโตภายพื้นที่ที่จำกัดอาจก่อให้เกิดปัญหาต่อสมองได้ เนื้องอกในสมองสามารถเป็นมะเร็งชนิดร้ายแรง และชนิดไม่ร้ายแรง เมื่อเนื้องอกทั้ง 2 ชนิดเจริญเติบโตภายในสมองจะส่งผลให้เกิดความดันภายในกะโหลกศีรษะมากยิ่งขึ้น และอาจทำให้สมองได้รับความเสียหายและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้  

เนื้องอกในสมองแบ่งออกเป็นระดับปฐมภูมิและทุติยภูมิ เนื้องอกในหลายชนิดมักเป็นชนิดแบบไม่ร้ายแรง แต่หากเกิดเนื้องอกในสมองชนิดร้ายแรงเกิดขึ้นอาจทำให้เกิดแซลล์มะเร็งและสามารถแพร่กระจายไปยังสมองและอวัยวะส่วนอื่นๆ เช่น ปอด หรือเต้านม

อาการของโรคเนื้องอกในสมอง

อาการเนื้องอกในสมองขึ้นอยู่กับตำแหน่งและขนาดของเนื้องอก เนื้องอกบางชนิดทำให้เกิดความเสียหายโดยตรงโดยการทำลายเนื้อเยื่อสมองและเนื้องอกบางชนิดทำให้เกิดแรงกดดันภายในสมองโดยรอบ ผู้ป่วยจะมีอาการที่เห็นได้ชัดเมื่อเนื้องอกที่กำลังเติบโตกำลังกดดันเนื้อเยื่อสมอง

อาการปวดหัวเป็นอาการที่พบบ่อยของเนื้องอกในสมอง และมักจะเป็นในช่วงเวลา ดังนี้:

  • มีอาการหลังจากตื่นนอนในตอนเช้า
  • มีอาการขณะกำลังหลับ
  • อาการแย่ลงในขณะไอ จาม หรือออกกำลังกาย

อาการอื่นๆ ที่ร่วมด้วย เช่น:

  • อาเจียน
  • มองเห็นภาพซ้อน
  • วิตกกังวล(anxiety)
  • ชัก(seizures) โดยเฉพาะในผู้ใหญ่
  • แขนขาอ่อนแรง หรือบางส่วนของใบหน้า
  • การเปลี่ยนแปลงทางด้านจิตใจ

อาการทั่วไปอื่น ๆ ได้แก่ :

  • อาเจียน
  • การสูญเสียความจำ
  • วิตกกังวล กระสับกระส่าย
  • เขียนหรืออ่านลำบาก
  • การเปลี่ยนแปลงทางการได้ยิน ลิ้มรส หรือกลิ่น
  • เฉื่อยช้า เซื่องซึม หรืออาจหมดสติ
  • กลืนลำบาก
  • วิงเวียนศีรษะ
  • ปัญหาเกี่ยวกับดวงตา เช่น เปลือกตาหย่อนยานและรูม่านตาไม่เท่ากัน
  • การเคลื่อนไหวที่ไม่สามารถควบคุมได้
  • มือสั่น
  • การสูญเสียความสมดุล
  • สูญเสียการควบคุมของกระเพาะปัสสาวะหรือลำไส้
  • ชาหรือรู้สึกเสียวที่ด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย
  • มีปัญหาในการพูดหรือความเข้าใจสิ่งที่ผู้อื่นพูด
  • การเปลี่ยนแปลงทางอารมณ์ บุคลิกภาพ และพฤติกรรม
  • เดินลำบาก
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรงในใบหน้า แขนหรือขา

ประเภทของเนื้องอกในสมอง

เนื้องอกในสมองแบบปฐมภูมิ

เนื้องอกในสมองปฐมภูมิเกิดขึ้นในสมอง และพัฒนาจาก ของคุณ:

  • เซลล์สมอง
  • เยื่อบุที่ล้อมรอบสมองซึ่งเรียกว่าเยื่อหุ้มสมอง
  • เซลล์ประสาท
  • ต่อม

เนื้องอกปฐมภูมิสามารถส่งผลให้เป็นมะเร็งชนิดไม่ร้ายแรงจนถึงชนิดร้ายแรงได้ ในวัยผู้ใหญ่เนื้องอกในสมองที่พบมากที่สุดคือ gliomas และ meningiomas

gliomas

Gliomas เป็นเนื้องอกที่พัฒนาจากเซลล์ glial    จากเงื่อนไขดังนี้:

  • สนับสนุนโครงสร้างของระบบประสาทส่วนกลาง
  • ให้สารอาหารแก่ระบบประสาทส่วนกลาง
  • ทำความสะอาดเซลล์ขยะ
  • ทำลายเซลล์ประสาทที่ตายแล้ว

Gliomas สามารถพัฒนาจากเซลล์ glial ประเภทต่างๆ

ประเภทของเนื้องอกที่เริ่มต้นในเซลล์ glial คือ:

  • เนื้องอก astrocytic เช่น astrocytomas ซึ่งเกิดขึ้นในสมอง
  • เนื้องอก oligodendroglial ซึ่งมักจะพบในกลีบขมับหน้าผาก
  • glioblastomas ซึ่งมีต้นกำเนิดอยู่ในเนื้อเยื่อสมองและรุนแรงที่สุด

เนื้องอกในสมองระดับปฐมภูมิ อื่น ๆ ได้แก่ :

  • เนื้องอกต่อมใต้สมอง เป็นชนิดไม่ร้ายแรง
  • เนื้องอกต่อมไพเนียล เป็นได้ทั้งชนิดร้ายแรงและไม่ร้ายแรง
  • ependymomas เป็นชนิดไม่ร้ายแรง
  • craniopharyngiomas ซึ่งส่วนใหญ่เกิดขึ้นในเด็กและเป็นชนิดไม่ร้ายแรง  และมีอาการ เช่น การเปลี่ยนแปลงในการมองเห็นและมักเป็นในวัยแรกรุ่น
  • โรคหลอดเลือดสมองอักเสบ ชนิดรุนแรง
  • เนื้องอกเซลล์สืบพันธุ์ปฐมภูมิของสมองซึ่งเป็นชนิดไม่ร้ายแรง และถึงขั้นร้ายแรงได้
  •  meningiomas ซึ่งมีต้นกำเนิดจากเยื้อหุ้มสมอง
  •  schwannomas ซึ่งเกิดขึ้นในเซลล์ที่สร้างเกราะป้องกันของเส้นประสาท (myelin sheath) ที่เรียกว่าเซลล์ Schwann

เนื้องอกในสมองทั้ง 2 ชนิด ทั้งชนิดร้ายแรง และไม่ร้ายแรง ส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นกับผู้ใหญ่อายุระหว่าง 40 และ 70 เนื้องอกชนิดร้ายแรงมัก จะเกิดขึ้นในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย  ส่วนเนื้องออกชนิดไม่ร้ายแรงมักเกิดขึ้นอย่างเท่าเทียมกันทั้งในผู้ชายและผู้หญิง เนื้องอกเหล่านี้อาจไม่ร้ายแรง แต่อาจก่อให้เกิดโรคแทรกซ้อนได้ ขึ้นอยู่กับขนาดและตำแหน่งเนื้องอก และ เนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรงอาจพบได้ยาก แต่อาจนำไปสู่ขั้นรุนแรงได้

เนื้องอกในสมองแบบทุติยภูมิ

เนื้องอกในสมองแบบทุติยภูมิมีสาเหตุมาจากมะเร็งในสมอง เซลล์มะเร็งจะเริ่มจากส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายแล้วแพร่กระจายไปยังสมอง โรคมะเร็งที่สามารถแพร่กระจายไปยังสมอง เช่น:

  • มะเร็งปอด(lung cancer)
  • มะเร็งเต้านม
  • มะเร็งไต(kidney cancer)
  • มะเร็งผิวหนัง

เนื้องอกในสมองทุติยภูมิมักกลายเป็นมะเร็ง เนื้องอกชนิดนี้ไม่แพร่กระจายจากส่วนหนึ่งไปยังอีกส่วนหนึ่งของร่างกาย

ปัจจัยเสี่ยงของเนื้องอกในสมอง

ปัจจัยเสี่ยงสำหรับเนื้องอกในสมอง ได้แก่ :

  • กรรมพันธุ์

เพียงประมาณ 5 ถึง 10 เปอร์เซ็นต์ของการเกิดโรคมะเร็งทั้งหมดได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรมหรือยีน แต่ค่อนข้างยากสำหรับรับเนื้องอกในสมองที่จะได้รับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม ควรรีบปรึกษาแพทย์หากคุณประวัติคนในครอบครัวได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นเนื้องอกในสมอง แพทย์สามารถให้คำปรึกษาและแนะนำข้อมูลทางพันธุกรรม

  • อายุ ความเสี่ยงของเนื้องอกสมองส่วนใหญ่เพิ่มขึ้นตามวัยและอายุ
  • เชื้อชาติ
  • การได้รับสารเคมี
  • การสัมผัสกับสารเคมีบางชนิดเช่นที่คุณอาจมีสภาพแวดล้อมการทำงานที่อยู่ในภาวะความเสี่ยงของโรคมะเร็งสมอง
  • การสัมผัสกับรังสี

ผู้ที่ได้รับรังสีไอออไนซ์มีความเสี่ยงเป็นเนื้องอกในสมอง รังสีไอออไนซ์สัมผัสผ่านรังสีระดับสูงจากการรักษามะเร็ง นอกจากนี้หากคุณสัมผัสกับฝุ่นรังสี นิวเคลียร์ ดังเช่นเหตุการณ์ที่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ในฟูกูชิม่าและเชอร์โนบิล

อาการของเนื้องอกในสมองที่ต่อมใต้สมอง

อาการต่อไปนี้สามารถเกิดขึ้นได้กับเนื้องอกที่ต่อมใต้สมอง:

  • หัวนมเปลี่ยนสี หรือน้ำนมไหลออกมาผิดปกติ
  • ประจำเดือนมาไม่ปกติ (ในผู้หญิง)
  • การพัฒนาของเนื้อเยื่อเต้านมของผู้ชาย หรือเต้านมโตในผู้ชาย
  • มือและเท้าบวม
  • ความไวต่อความร้อนหรือเย็น
  • ขนตามร่างกายเพิ่มขึ้นหรือดกขึ้น
  • ความดันโลหิตต่ำ
  • โรคอ้วน(diabesity)
  • การเปลี่ยนแปลงในการมองเห็น เช่น การมองเห็นไม่ชัด

วินิจฉัยเนื้องอกในสมอง

การวินิจฉัยเนื้องอกในสมองเริ่มต้นด้วยการตรวจร่างกายและดูประวัติทางการแพทย์

การตรวจร่างกายประกอบด้วยการตรวจระบบประสาทอย่างละเอียด แพทย์จะทำการทดสอบเพื่อดูว่าเส้นประสาทสมองยังคงทำงานปกติหรือไม่

แพทย์จะมองในดวงตาของผู้ป่วยด้วย ophthalmoscope ซึ่งเป็นเครื่องมือที่ส่องแสงผ่านรูม่านตาและบนจอประสาทตา วิธีนี้ช่วยให้แพทย์ของสามารถตรวจสอบว่าตาของผู้ป่วยตอบสนองต่อแสงอย่างไร นอกจากนี้ยังช่วยให้แพทย์มองเข้าไปในดวงตาได้โดยตรงเพื่อดูว่ามีอาการบวมของเส้นประสาทตา เมื่อเส้นประสาททำงานผิดปกติอาจก่อให้เกิดความดันเพิ่มขึ้นภายในกะโหลกศีรษะ

แพทย์ประเมินอาการเหล่านี้ เช่น:

  • ความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ
  • การโต้ตอบ
  • หน่วยความจำ
  • ความสามารถในการคำนวณทางคณิตศาสตร์

แพทย์อาจสั่งการทดสอบเพิ่มเติมหลังจากเสร็จสิ้นการตรวจร่างกาย สิ่งเหล่านี้อาจรวมถึง:

CT scan กะโหลก

การสแกน CT เป็นวิธีการที่แพทย์จะได้รับการสแกนรายละเอียดของร่างกายด้วยเครื่อง X-ray สามารถทำได้โดยมีหรือไม่มีความคมชัด ความคมชัดสามารถทำได้ในการสแกน CT ของศีรษะโดยใช้สีพิเศษที่ช่วยให้แพทย์เห็นโครงสร้างบางอย่างเช่นหลอดเลือดชัดเจนยิ่งขึ้น

MRI กะโหลก

หากทำการ MRI ที่ศีรษะจะมีการใช้สีพิเศษเพื่อช่วยให้แพทย์ตรวจพบเนื้องอกได้ MRI นั้นแตกต่างจากการสแกน CT เนื่องจากไม่ได้ใช้รังสีและโดยทั่วไปจะให้ภาพที่มีรายละเอียดมากขึ้นเกี่ยวกับโครงสร้างของสมอง

angiography

การศึกษานี้ใช้สีย้อมที่ฉีดเข้าหลอดเลือดแดงในบริเวณขาหนีบ สีย้อมจะเดินทางไปยังหลอดเลือดแดงในสมองของผู้ป่วยและช่วยให้แพทย์มองเห็นปริมาณเลือดของเนื้องอกว่ามีลักษณะอย่างไร ข้อมูลนี้มีประโยชน์มากเมื่อถึงเวลาทำการผ่าตัด

การรักษาเนื้องอกในสมอง

การรักษาเนื้องอกในสมองขึ้นอยู่กับ:

  • ประเภทของเนื้องอก
  • ขนาดของเนื้องอก
  • ตำแหน่งของเนื้องอก
  • สุขภาพโดยทั่วไปของผู้ป่วย

การรักษาที่พบบ่อยที่สุดสำหรับเนื้องอกในสมองที่ร้ายแรงคือการผ่าตัดเนื้องอในสมอง เป้าหมายคือการกำจัดมะเร็งให้ได้มากที่สุดโดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อส่วนต่าง ๆ ของสมอง ในขณะที่ตำแหน่งของเนื้องอกบางชนิดช่วยให้สามารถกำจัดได้ง่ายและปลอดภัย แต่เนื้องอกอื่น ๆ อาจอยู่ในบริเวณที่ จำกัด จำนวนของเนื้องอกที่สามารถนำออกได้ การกำจัดมะเร็งสมองบางส่วนเป็นประโยชน์ต่อการรักษาอย่างยิ่ง

ความเสี่ยงของการผ่าตัดสมองรวมถึงการติดเชื้อและมีเลือดออก เนื้องอกที่เป็นอันตราย แพทย์จะตัดออกด้วยการผ่าตัด เนื้องอกในสมองระยะลุกลามจะได้รับการรักษาตามแนวทางสำหรับประเภทของการรักษามะเร็งแบบดั้งเดิม

การผ่าตัดสามารถใช้ร่วมกับการรักษาอื่น ๆ เช่น การรักษาด้วยรังสีและเคมีบำบัด

กายภาพบำบัด กิจกรรมบำบัดและการพูดคุยที่ช่วยให้ผู้ป่วยมีอาการดีขึ้นจากโรคประสาท

โดยภาพรวม

แนวโน้มของเนื้องอกในสมองจะขึ้นอยู่กับ:

  • ประเภทของเนื้องอก
  • ขนาดของเนื้องอก
  • ตำแหน่งของเนื้องอก
  • สุขภาพโดยทั่วไปของคุณ

การรักษาอาการเนื้องอกในสมองระยะแรกสามารถป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นเมื่อเนื้องอกเจริญเติบโตและป้องกันการสร้างแรงกดดันต่อเนื้อเยื่อกะโหลกและสมอง ควรรีบพบแพทย์ทันทีหากพบว่ามีอาการดังกล่าว  

แพทย์แนะหมั่นสำรวจความผิดปกติร่างกาย อาจเสี่ยง ‘เนื้องอกในสมอง รักษาเร็ว ลดพิการ’ 

ลิ้งค์ด้านล่างเป็นแหล่งข้อมูลบทความของเรา

https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/brain-tumor/symptoms-causes/syc-20350084

https://www.nhs.uk/conditions/brain-tumours/

https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/the-most-common-brain-tumor-5-things-you-should-know

https://www.aans.org/en/Patients/Neurosurgical-Conditions-and-Treatments/Brain-Tumors

No Responses

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *

เรื่องล่าสุด